Het gebruik van een cocktail van chemische bestrijdingsmiddelen in de landbouw heeft een desastreus effect op de sterfte van bijen, blijkt uit onderzoek

De gecombineerde effecten van insecticiden en onkruidverdelgers die gebruikt worden in de landbouw zijn veel schadelijker voor bijen dan tot nog toe aangenomen werd.

Massale bijensterfte kan de voedselzekerheid in gevaar brengen.

Massale bijensterfte kan de voedselzekerheid in gevaar brengen. Foto: ANP

Wereldwijd gaat de bijenpopulatie sterk achteruit en dat is een gevaarlijke trend. Als bestuivers zijn bijen verantwoordelijk voor de voortplanting van veel plantensoorten. Als hun aantallen te sterk afnemen, betekent dat een bedreiging voor de wereldwijde voedselzekerheid en wilde ecosystemen.

Wanneer werkbijen zich voeden met vervuilde nectar en stuifmeel van landbouwgewassen die bewerkt zijn met pesticiden, en dat dan vervolgens overbrengen naar de kolonie, heeft dat een negatieve invloed op de levensduur en het gedrag van veel bijen in die kolonie. Dat was al duidelijk geworden uit eerdere studies.

Grotere impact

Uit onderzoek dat is gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Nature, blijkt nu dat chemische bestrijdingsmiddelen ook een groot ‘synergetisch effect’ hebben op de bijensterfte. Dat betekent dat verschillende chemicaliën samen een grotere impact hebben dan de som van de delen.

,,Als je een honingbijkolonie hebt die wordt blootgesteld aan één bestrijdingsmiddel dat 10 procent van de bijen doodt en een ander bestrijdingsmiddel dat nog eens 10 procent doodt, zou je verwachten, als die effecten additief waren, dat 20 procent van de bijen zou worden gedood”, legt hoofdauteur Harry Siviter van de Universiteit van Texas uit. ,,Maar een synergetisch effect kan 30 tot 40 procent sterfte veroorzaken. En dat is precies wat we ontdekten toen we naar de interacties keken”.

De onderzoekers stellen dat hun bevindingen ‘aantonen dat het regelgevingsproces in zijn huidige vorm bijen niet beschermt tegen de ongewenste gevolgen van blootstelling aan complexe agrochemicaliën’.

‘Als we dit niet aanpakken en bijen blijven blootstellen aan meerdere antropogene stressoren (bedreigingen veroorzaakt door de mens - red.) in de landbouw, zal dit leiden tot een aanhoudende achteruitgang van bijen en hun bestuivingsdiensten, ten koste van de gezondheid van mens en ecosysteem’, concludeert de studie. Volgens de onderzoekers is bestuiving door bijen namelijk ‘van onschatbare waarde voor de wereldwijde voedselproductie’.