De Republikeinse afgevaardigde van de staat Georgia, Marjorie Taylor, draagt een mondkapje met de tekst 'stop the steal'.

Post uit Virginia: Standpunten aanpassen? De Republikeinen sluiten liever Democratische kiezers buiten in de Verenigde Staten

De Republikeinse afgevaardigde van de staat Georgia, Marjorie Taylor, draagt een mondkapje met de tekst 'stop the steal'. Foto: AFP

Joe Biden won de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten in november, maar Donald Trump heeft dat nooit willen toegeven en blijft volhouden dat het presidentschap hem afgepakt is. Dit is zijn big lie (grote leugen), zoals het genoemd wordt. Uit een opiniepeiling deze maand bleek dat 53 procent van de Republikeinen gelooft dat Trump de ‘echte’ president is. 3 procent van de Democraten vindt dit, 25 procent van de Amerikanen. Dit zijn beangstigende cijfers voor de democratie van dit land.

Als het bij opinies bleef was dit niet zo’n punt. Biden won, en als hij goed werk verricht — op dit moment is zijn waarderingscijfer 53 procent, veel hoger dan dat van Trump ooit is geweest — dan wint hij volgende keer weer, nietwaar? Maar zo simpel ligt het helaas niet.

De Republikeinse Partij heeft sinds Reagan een onaantastbare missie: beperk de invloed van de overheid, verlaag de belastingen (met name voor de rijkeren), limiteer sociale wetgeving, en stop immigratie, om een paar van de belangrijkste punten te noemen. Maar er is een probleem: dit programma spreekt veel mensen niet langer aan, zeker in deze tijd van economische onzekerheid tijdens de pandemie. Mensen willen juist dat de regering hen helpt, dat inkomens gelijker verdeeld worden, dat er regels komen die de industrie aan banden leggen en klimaatverandering tegengaan. Bidens plannen zijn op deze principes gebouwd, en ze zijn dan ook populair: zo rond de 60 tot 70 procent van de Amerikanen is het met zijn ideeën eens.

Kernpunten zijn heilig voor de partij

Het lijkt dus praktisch onmogelijk dat bij de volgende verkiezingen de Republikeinen zouden winnen. De redelijke benadering zou zijn om hun programma eens goed onder de loep te leggen en te zien hoe het aangepast kan worden zodat het meer stemmen trekt. Maar dit is helaas niet de benadering die gekozen is. De kernpunten van het programma zijn zo heilig voor de partij dat wezenlijke aanpassing niet te bespreken valt. Hoe kunnen ze dan ooit winnen? Wel, door te zorgen dat grote groepen democratisch neigende stemmers niet kunnen meedoen.

De verkiezingen voor de nationale regering (president en Congres) worden in de VS op staatsniveau georganiseerd. Elke staat kan dus grotendeels zijn eigen regels opstellen. En sinds afgelopen november zijn staten met een Republikeinse overheid aan het werk om die regels te veranderen en het aantal Democratische stemmen te beperken.

Is het dan mogelijk om het aantal stemgerechtigden te veranderen? Nee, maar je kan het mensen wel moeilijker maken om te stemmen. Meer dan 400 wetsvoorstellen zijn hiertoe ingediend. Georgia, de staat die in de afgelopen presidentsverkiezing ‘flipte’ van Republikeins naar Democratisch, was eerst. Het principe is simpel: armere groepen en minderheden stemmen merendeels Democratisch, en het is voor die groepen vaak al moeilijk hun stem uit te brengen: ze hebben minder transportmogelijkheden, velen hebben twee banen, oppas voor kinderen is duur, enzovoorts.

De nieuwe wet maakt alles voor die groep net nog wat moeilijker. Strengere eisen voor identificatie (armere groepen hebben minder vaak een rijbewijs), minder locaties om poststemmen af te leveren, geen mobiele stemkantoren meer, minder tijd om stemformulieren aan te vragen. En wat de meeste aandacht trok: het is nu verboden om water of eten uit te delen aan mensen die uren in de rij staan te wachten om te stemmen (want dat zou neerkomen op stemmen ‘kopen’). Veertien staten hebben dusver zulke wetten aangenomen, vol creatieve variaties op deze technieken.

Het cynische van deze operatie is het argument dat ervoor gegeven wordt: het presidentschap werd Trump ontstolen en dus moeten de verkiezingen veiliger en betrouwbaarder worden, met strakkere regels. Ook al weten we dat de afgelopen presidentsverkiezingen de betrouwbaarste in de geschiedenis van het land waren (toegegeven door Trumps cyberveiligheidbaas, die dan ook prompt ontslagen werd). Ook al verloor Trump 86 rechtszaken over geclaimde verkiezingsfraude. Daarom is het zo belangrijk dat de achterban in de big lie blijft geloven: als de vorige verkiezing ons ontstolen werd, dan moeten we daar nu iets aan doen!

Midterms

In november 2022 zijn de midterm -verkiezingen. Hierin worden alle leden van het Huis van Afgevaardigden gekozen en een derde van de senatoren. De Democraten raakten vorig jaar een aantal zetels in het Huis kwijt (maar hebben nog steeds een meerderheid), en de Senaat is gelijk verdeeld tussen de partijen. De volgende presidentsverkiezingen zijn in 2024, niet ver weg.

Door de nieuwe, racistische stemregels is het verre van onmogelijk dat in de midterms de Republikeinen één of beide kamers van het Congres in handen krijgen. En in 2024 het presidentschap.

Als dat zou gebeuren, dan zijn de verkiezingen pas echt gestolen.

Marcel Durieux (61) is arts en woont in Charlottesville in de Amerikaanse staat Virginia.