Dit artikel is vandaag gratis

De nieuwe grens tussen oost en west | Achter de foto

Foto: EPA

Nadat Poolse soldaten eerder al de grens met Belarus van vele kilometers hekwerk hebben voorzien, wordt nu de grens met de Russische exclave Kaliningrad afgebakend. 2,5 meter hoog prikkeldraad houdt geen leger tegen, maar illegaal grensverkeer wordt er wel door verhinderd. Buiten dat is zo’n hek van symbolische waarde. Het maakt zichtbaar dat ‘wij’ aan deze kant staan en ‘zij’ aan de andere.

Hoewel de afscheidingen nu worden weggezet, waren deze in het hoofd van Vladimir Poetin altijd al aanwezig. Hij zag de grens tussen oost en west steeds verder naar het oosten verschuiven. Hij zag de Russische invloedsfeer krimpen, en dat deed hem pijn.

Wij, in het Westen, dachten tegelijkertijd lang dat het denken in wij-zij, in oostelijke en westerse invloedsferen, iets was van de vorige eeuw. Wij zagen in het oosten handelspartners, afzetmarkten en zelfs toekomstige bondgenoten. Wij zagen geen grens verschuiven, maar toenadering.

Maar omdat Poetin en de zijnen het niet zo zien, worden we teruggeworpen in het oude denken, naar een tijd dat een zwaar beveiligde grens Europa doorkliefde. Het initiatief voor het IJzeren Gordijn kwam destijds van de oostelijke kant, om mensen die in vrijheid wilden leven koste wat kost binnen te houden. De linies werden in de loop der jaren uitgebreid met tal van vaak dodelijke hindernissen.

Nu bouwt het westen de nieuwe barrières, om de ander buiten te houden. En dan blijkt inderdaad dat de grens honderden kilometers naar het oosten is opgeschoven. Maar wat voor Poetin verlies is, vinden wij geen winst. Wij geloofden in een onverdeeld Europa, een geloof dat door de realiteit is ingehaald.

Aan de grens met Belarus bouwt Polen inmiddels een 5,5 meter hoge muur, voorzien van onder meer bewegingssensoren en camera’s, om het prikkeldraad te vervangen.

Nieuws

menu