Informateur Mariëtte Hamer komt met eindverslag, Mark Rutte (VVD) en Sigrid Kaag (D66) moeten de formatie weer vrolijker maken

Informateur Mariëtte Hamer is niet tot een voorstel voor een coalitie gekomen vanwege ,,een zekere mate van stelligheid” bij partijen om opties uit te sluiten. Ze stelt daarom voor dat Mark Rutte (VVD) en Sigrid Kaag (D66) eerst samen een conceptregeerakkoord schrijven.

Informateur Mariette Hamer bood dinsdag haar eindverslag aan Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp aan.

Informateur Mariette Hamer bood dinsdag haar eindverslag aan Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp aan. Foto: Bart Maat

Informateur Mariëtte Hamer heeft dinsdag, enkele weken later dan gepland, haar eindverslag aangeboden aan de Tweede Kamer. Haar missie is niet geslaagd, nog altijd is er geen mogelijke coalitie. Bij de persconferentie zei Hamer dat ze toch op ,,een beetje vrolijkheid” had gerekend, maar dat ze vooral veel ,,koudwatervrees” bij partijen had gezien.

Hamers voorstel is nu dat de leiders van VVD en D66, Mark Rutte en Sigrid Kaag, de komende weken bezig gaan met het schrijven van een conceptregeerakkoord. Ze biedt aan om Rutte en Kaag bij dit proces te begeleiden. Wanneer dit stuk af is, kan gekeken worden welke partijen op basis hiervan willen aanschuiven om door te onderhandelen. Hamer verwacht dat dit half augustus kan gebeuren. De vorming van een kabinet kan dan snel gaan, denkt ze.

Opmerkelijk voorstel

Hamer kiest voor dit opmerkelijk voorstel omdat hier de minste weerstand tegen is. Bovendien ziet ze er zelf weinig brood in om door te blijven praten met de leiders van de zes partijen die nog in beeld zijn: VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie. ,,Als we blijven rondpraten over wie met wie, dan wordt het er niet leuker op.”

Rutte noemde het voorstel van Hamer dinsdag ,,een heel goed plan”. Wel moet er wat hem betreft ,,een wat breder team” mee aan de slag gaan, aangezien hij en Kaag ook nog hun taken als minister hebben.

Tot nu toe liep de formatie spaak omdat VVD en CDA niet met zowel PvdA als GroenLinks willen regeren, en omdat deze twee linkse partijen niet zonder elkaar willen. Daarnaast ziet D66 een coalitie met ChristenUnie niet zitten en wil de ChristenUnie pas aanschuiven als andere meerderheidscoalities geen kans van slagen meer maken.

Andere fase

Met de nieuwe aanpak gaat de formatie een andere fase in. ,,Ik vind het heel belangrijk dat de pen nu wordt vastgepakt door de twee partijen. Dat het niet een stuk is van de informateur, maar van de partijen”, zei Hamer. Daar heeft ze in haar 109 pagina’s tellende eindverslag al wel een voorzet voorgegeven, door over een aantal kernonderwerpen een voorstel te schrijven. Zo ziet Hamer dat alle partijen in de woningmarkt of het stikstofdossier stappen willen zetten. Aan Rutte en Kaag nu om hieraan een concrete invulling te geven.

Dat de formatie bijna honderd dagen bezig is zonder zicht op een kabinet, maakt Hamer niet ongerust. Dat komt omdat dit een ongewone formatie is waarbij in de eerste twee maanden vooral gesproken is over het vertrouwen in Mark Rutte en een nieuwe bestuurscultuur. Die periode telt Hamer dan ook niet mee bij de formatie. De inhoudelijke onderhandelingen zijn nog maar zes weken bezig, en het is in Nederland normaal om na zes weken formeren op een punt als dit te staan, constateert ze.

Woensdag debatteert de Tweede Kamer over het eindverslag van Hamer.