Dit artikel is vandaag gratis

Klimaatpanel Verenigde Naties komt met alarmerend rapport: stijging van de zeespiegel door opwarming van de aarde is onomkeerbaar

Grote golven slaan tegen het baken op de kop van de pier van IJmuiden tijdens een storm. Foto: ANP

De aarde kan in de komende twee decennia met 1,5 graad opwarmen als drastische maatregelen uitblijven om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Dat meldt VN-klimaatpanel IPCC, dat het stijgen van de zeespiegel door de opwarming van de aarde onomkeerbaar noemt.

De auteurs van het rapport concluderen dat de mensheid ontegenzeggelijk verantwoordelijkheid draagt voor het opwarmen van de aarde. Ze voorspellen dat de aarde in de loop van deze eeuw zal opwarmen met meer dan 2 graden, tenzij ingrijpende maatregelen worden genomen.

De klimaatdeskundigen zeggen dat het afgelopen decennium waarschijnlijk de warmste periode was in de afgelopen 125.000 jaar. Door een combinatie van uitstoot en ontbossing zit de hoeveelheid koolstofdioxide in de atmosfeer op een niveau dat ongeveer 2 miljoen jaar niet is gezien.

Het IPCC presenteerde meerdere scenario’s voor de toekomst. In het meest optimistische geval blijft de opwarming deze eeuw beperkt tot 1 à 1,8 graad. In het meest pessimistische scenario kan sprake zijn van een stijging met 5,7 graden.

Extreem weer

Wereldwijde temperatuurstijgingen leiden volgens experts tot meer extreem weer. In het rapport staat dat met een grote mate van zekerheid kan worden vastgesteld dat een opwarming van 1,5 graad zal leiden tot meer zware neerslag en overstromingen in Azië. Voor Europa is dat minder zeker.

De experts verwachten dat de zeespiegel deze eeuw blijft stijgen. Steden aan de kust moeten er rekening mee houden dat vaker sprake zal zijn van overstromingen. Dat komt ook doordat naar verwachting vaker sprake zal zijn van zware stortbuien.

Het is erg waarschijnlijk dat er meer gletsjers gaan smelten. Het ijs van Groenland smelt waarschijnlijk al voor het einde van de eeuw en de kans is groot dat dit ook gebeurt bij het Antarctische ijs. Het smelten van de permafrost is niet meer tegen te gaan en er komt veel CO2 bij vrij.

Uit het rapport komt ook naar voren dat de klimaatwetenschap zich heeft ontwikkeld sinds het laatste grote IPCC-rapport uit 2013. Zo kan bij extreem weer met een grote mate van zekerheid worden vastgesteld of de opwarming van de aarde daar een rol bij speelde.

Belangrijke klimaattop

Aan de presentatie van het rapport ging wekenlange berichtgeving vooraf over dodelijke overstromingen, hittegolven en enorme natuurbranden in delen van Europa. Daar wordt komende november een grote internationale klimaattop gehouden in Glasgow, COP26.

Die bijeenkomst wordt gezien als de belangrijkste klimaattop sinds de klimaatconferentie van Parijs in 2015. Toen spraken landen af zich te zullen inspannen om de opwarming van de aarde te beperken, bij voorkeur tot 1,5 graad en maximaal 2 graden.

Het IPCC doet zelf geen onderzoek, maar vat om de paar jaar samen hoe experts uit tientallen landen aankijken tegen de stand van zaken rond klimaatverandering. Ze publiceren ook een samenvatting voor beleidsmakers, die goedgekeurd moet worden door vertegenwoordigers van landen.