Visegrad, de luis in de pels van Brussel | Opinie

De T-shirts met het logo van de Visegrad-groep die de regeringsleiders van Slowakije, Polen, Hongarije en Tsjechië in handen hebben, zijn niet alleen een leuk aandenken aan hun topontmoeting van woensdag in het Poolse Katowice, maar ze zijn ook bedoeld om het groepsgevoel te stimuleren. Een staaltje teambuilding, zeg maar. De vier lidstaten van de Europese Unie trekken samen op en ontwikkelen zich tot een geduchte luis in de pels van Brussel.

Vanaf links: de Slowaakse premier Eduard Heger, zijn Poolse ambtgenoot Mateusz Morawiecki, de Hongaarse premier Viktor Orbán en de Tsjechische regeringsleider Andrej Babis tijdens de Visegrad-top van woensdag in Polen.

Vanaf links: de Slowaakse premier Eduard Heger, zijn Poolse ambtgenoot Mateusz Morawiecki, de Hongaarse premier Viktor Orbán en de Tsjechische regeringsleider Andrej Babis tijdens de Visegrad-top van woensdag in Polen. Foto: EPA

De landen van de Visegrad, genoemd naar het gelijknamige kasteel in Hongarije waar begin veertiende eeuw de vorsten van Polen, Bohemen en Hongarije besloten nauwer te gaan samenwerken in hun strijd tegen de Habsburgers, vinden dat het zo langzamerhand wel genoeg is geweest met de Europese integratie en dat het westelijke deel van de EU moet stoppen hun normen en waarden rondom rechtsstaat, immigratie en familiewaarden door de oostelijke strot te duwen.

Hanze-liga

De EU kent wel meer formele en informele smaldelen. We hebben er al een tijdje niets meer van gehoord, maar zo bestaat er ook nog zoiets als de Hanze-liga. Op zoek naar nieuwe vrienden na het vertrek van Groot-Brittannië en om tegenwicht te bieden aan Frankrijk en Duitsland, zocht Nederland toenadering tot de landen rond de Oost- en Noordzee. Wat zowel de Visegrad als de Hanze-liga bindt is het calimerocomplex: de kleinere lidstaten vinden dat zij in de EU niet genoeg aan de bak komen.

Niet zo homogeen

Dat miskende gevoel is het cement dat de Visegrad bijeenhoudt, want de groep is ondanks hun gemeenschappelijk verzet tegen Brusselse bemoeizucht minder homogeen dan de vier leiders woensdag wilden doen overkomen. Polen en Hongarije zijn eurokritischer dan Slowakije en Tsjechië. Slowakije zit als enige van de vier in de eurozone. En waar de Hongaarse premier Orbán fan is van Vladimir Poetin, moet de Poolse premier Morawiecki niets van de Russische president hebben. De vier presenteerden zich woensdag als een soort vier musketiers. Maar om nu te zeggen dat de slogan van D’Artagan en zijn drie kompanen ‘Eén voor allen, allen voor één’ ook geldt voor de Visegrad-vier, nou nee.