Waarom we pubers serieus moeten nemen

Pubers kunnen zoooo dom zijn en zichzelf en anderen met hun acties in moeilijkheden brengen. Maar... pubers kunnen ook zoooo creatief zijn door met hun acties verrassende oplossingen te bedenken en uit te voeren. Het is maar net welke kant je kiest om te oordelen over het gedrag van pubers, de onhandige of de creatieve.

Waarom de pubers serieus moeten nemen

Waarom de pubers serieus moeten nemen Foto: Shutterstock

Het lijkt de nationale smoes waarmee veel pubers weg denken te komen: hun hersenen die op hol slaan omdat ze nu eenmaal puber zijn en hun prefrontale hersenen nog in ontwikkeling zijn. En ja, deels klopt dit. Immers de hersenen, hormonen, het lijf en alles aan de puber is in ontwikkeling en dat verloopt niet altijd even gladjes. Het zou echter een grote vergissing zijn om pubers met dit ontwikkelingsgegeven als excuus te laten wegkomen. Dat zou dan ook betekenen dat ze geen verantwoordelijkheid meer kunnen nemen voor hun acties en dat ze daarmee vrijgepleit kunnen worden voor te lage cijfers en onheil dat ze ergens hebben aangericht. Dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn.

Leren door ervaring

Iedereen weet dat je pas iets leert als je mag oefenen. Door het opdoen van ervaringen leer je je grenzen kennen. Door dingen te doen, te oefenen en te experimenteren leer je wat je kunt. En dat is een enorme boost voor het zelfvertrouwen.

Hoe mooi is het dat er dan iets fout gaat? Want van fouten kun je leren. Helaas willen we voorkomen dat er iets fout gaat want dan gaan paps en meestal mams snel in actie om het op te lossen.

We lijken vergeten te zijn dat het totaal niet interessant is als er iets fout gaat, maar dat het juist zo ongelooflijk waardevol is hoe je iets weer in orde kunt maken. Wanneer een puber zelf verantwoordelijkheid neemt voor domme acties en dit in orde maakt, is hij letterlijk en figuurlijk weer een heel eind gegroeid op weg naar volwassenheid.

De angst van ouders

Ouders zijn soms ongewild en onbedoeld de grootste vijanden van hun puber. Ouders zijn doodsbang dat hun kind ontspoort en zien op elke straathoek gevaren van drank, drugs, seks en foute vrienden.

Daarnaast lijkt het alsof de schooltijd helemaal in het teken staat van zo goed mogelijk je best doen om de hoogst mogelijke opleiding te volgen. Het idee bestaat dat als pubers hun school maar netjes volgen en hoge cijfers halen, ze dan klaar zijn voor de toekomst. Ook hier is geen ruimte voor fouten.

Omdat angstige ouders geneigd zijn controle uit te oefenen, lopen ze het risico hun kind te verstikken. Hierdoor lopen pubers het gevaar dat ze zich te braaf houden of dat ze juist nog verder uit de band springen om aan hun ouders te ontkomen.

Talenten

Je zou de tijd tussen je twaalfde en je twintigste ook een soort tussentijd kunnen noemen waarin je het experiment leven voluit de ruimte geeft. In deze jaren kun je erachter komen wat je talenten zijn, wat je belangrijk vindt, hoe je je leven een beetje wilt inrichten, waar je je op wilt richten en met wie je wilt zijn.

Wanneer er dan iets mis gaat met pubers die ervaringen opdoen en leren door trial and error en hun hersenen daarbij niet altijd mee hebben, dan hebben wij volwassenen vaak de neiging om met schrik, kritiek, geboden en verboden te komen. Dit is echter niet de slimste aanpak omdat we daarmee de puber niet serieus nemen en ook hun hersenen juist tegenwerken.

Pubers zijn echt best in staat om hun afwegingen te maken, ook al zijn het niet altijd de afwegingen die wij bedacht hebben.

Feedback, geen kritiek

Als wij pubers feedback in plaats van kritiek geven en hen bevragen over het hoe en waarom van hun denken en acties, word je vaak verrast door de antwoorden. En wanneer we dan pubers meer leren nadenken over wat ze willen, wat de consequenties zijn en hoe ze het willen gaan aanpakken, dagen we juist hun hersenen uit in de goede richting.

Dit betekent dus dat het handig en verstandig is om pubers volstrekt serieus te nemen en eerst bij onszelf te rade te gaan over onze angsten en dan pubers vertrouwen en uitdaging geven. Op deze manier komen we op vele fronten tegemoet aan de ontwikkeling van pubers en bijkomend voordeel kan zijn dat de sfeer in huis aanmerkelijk verbetert.

En die domme acties? Haal diep adem, bijt je tong af, stel een vraag en wacht af... Preken en vastbinden kan altijd nog. :-)

www.teaadema.nl

Nieuws

Meest gelezen

menu