Zendelingswerk in Albanië: een nieuw begin in een uithoek van Europa

Albanië is vooral een land dat verlaten wordt. Jaarlijks verlaten honderden Albanezen het land om hun geluk in het Westen te zoeken. Bauke en Evie Deelstra uit Drachten migreren in omgekeerde richting. Via de PKN-gemeente van Nijega, Opeinde en De Tike reisden ze voor het eerst naar het land waar ze als zendeling aan het werk willen gaan en willen helpen om het land op te bouwen. ,,Wy helje safolle blydskip út it evangeelje, dat wolle wy graach mei de Albanezen diele.”

Bauke en Evy Deelstra gaan zendingswerk verrichten in Albanië.

Bauke en Evy Deelstra gaan zendingswerk verrichten in Albanië. Foto: Jilmer Postma

Evie (26) is hoogzwanger. Haar man Bauke (30) en zij verwachten eind juli, begin augustus hun eerste kind. Hiermee breekt een levensfase aan waarin andere generatiegenoten vaak kiezen voor zekerheid. Ze willen een vaste baan, kopen een huis en gaan zich ergens voor langere tijd settelen. Bauke en Evie staan op het punt om alles achter zich te laten en kiezen juist voor een onzeker avontuur in Albanië. Evie werkt in de zorg en Bauke is verslaggever bij Omrop Fryslân. Hij gaat elke ochtend op pad voor het programma Fryslân fan ’e moarn van Jacob Stelwagen. ,,Ik fal mei Bauke yn sliep en wurd elke moarn wekker mei syn stim op ’e radio”, zegt Evie.

Het Drachtster stel loopt al jaren met het plan rond om te verhuizen naar Albanië. In 2010 bezochten ze het Balkanland voor het eerst voor een project van de PKN-gemeente van Nijega, Opeinde en De Tike waar Baukes vader destijds voorganger was. ,,In gemeentelid fan ús hie kontakt mei in Roemeenske teolooch dy’t foar in evangelyske gemeente út Roemenië in projekt die yn it Albaneeske doarpke Pinet”, zegt Bauke. ,,Se koene mekoar noch, omdat de Roemeenske man in skoft yn Nederlân wenne hat. Sa-dwaande is de gemeente fan ’e Pein ek mei in projekt yn Albanië begûn.”

Evie aarzelde aanvankelijk nog om naar Albanië te gaan. ,,Ik moast myn fakânsje derfoar opjaan en tocht dat it saai wêze soe. Mar it wie hielendal net saai. Ik waard der hiel bliid fan, benammen fan de gastfrijheid fan de minsken dêr.” Ze waren toen nog geen stel. Bauke: ,,Wy koene mekoar wol fan tsjerke, mar dêr hawwe wy mekoar al better kennen leard.”

Op de fiets naar Albanië

In Pinet deden ze een activiteitenprogramma voor de kinderen. Later keerden ze nog een paar keer terug. Bauke deed dit zelfs twee keer op de fiets vanwege een sponsoractie voor het project. ,,De earste kear yn 2011 giene wy út Itaalje wei, de twadde kear yn 2016 fytsten wy oer de Balkan. Dat wie in prachtige wize om it lân te besjen. Wy hawwe der ûngefear in moanne oer dien, it wie in lytse trijetûzen kilometer.”

Albanië is een van de onbekendste landen van Europa. Tijdens de dictatuur van de stalinistische leider Enver Hoxha (1944-1985) werd Albanië het meest geïsoleerde land van Europa en stond het ook wel bekend als het Noord-Korea van Europa. Sinds de val van het communisme in 1991 richt het land zich meer op het Westen en sinds 2014 is het kandidaat-lid van de Europese Unie. Het land kampt nog wel met corruptie en hoge criminaliteits- en werkloosheidscijfers. Vanwege deze ongunstige situatie heeft het land al jaren een emigratie-overschot. Er wonen zelfs meer Albanezen in het buitenland dan in Albanië zelf.

Ik waard der hiel bliid fan, benammen fan de gastfrijheid fan de minsken dêr

Bauke en Evie waren echter al snel na hun eerste kennismaking met Albanië gegrepen door het land. Ze trouwden in 2015 en hadden toen al het plan om te verhuizen. ,,De minsken binne dêr sa gastfrij”, zegt Evie. ,,Ik wie ris foar it earst by in pear minsken yn ’e hûs en krige doe fuort al in poppe op ’e skurte. Dat sjochst net sa gau yn Nederlân. De natoer is ek prachtich en wy hawwe it gefoel dat wy hjir ús leauwen yn dieden omsette kinne. As kristen krijst yn Nederlân faaks in negatyf stimpeltsje mei fanwegen allerhanne foaroardielen, mar it leauwen yn God bringt júst in hiele protte freugde yn ús libben. Wy soene it skande fine om de Albanezen dy freugde te ûnthâlden troch harren dêr net fan te fertellen.”

Evie wilde het liefste zo snel mogelijk vertrekken, maar Bauke zette de rem op het project omdat hij eerst nog zijn master geschiedenis wilde afmaken. ,,Ik wie dêr yn 2014 krekt mei begûn. Dat die ik neist it wurk by de Omrop. Benammen de skripsje wie dreech.” Als onderwerp koos hij, niet geheel onverwachts, Albanië. Hij richtte zich specifiek op de verwerking van de dictatuur onder Hoxha in de Albanese samenleving. Nadat Bauke in 2017 afstudeerde, begonnen ze met de voorbereidingen op de verhuizing.

Thuisteam

Bauke en Evie willen graag zendingswerk verrichten. Ze hebben zich hiervoor aangesloten bij de European Christian Mission (ECM) die evangelisatie in Europa ondersteunt. Bauke: ,,De ECM stipet ús. Wy binne ôfhinklik fan jeften en de ECM soarget derfoar dat dy jeften elke moanne byskreaun wurde.” De giften komen binnen via het thuisteam met kennissen van Bauke en Evie. ,,It thústeam benaderet partikulieren en organisaasjes, dy’t bygelyks mei de PKN ferbûn binne, mei de fraach oft se ús ek stypje wolle. Wy hawwe alle moannen in salaris nedich om rûn te kommen en in lyts bufferke te meitsjen. Dy buffer is nedich om in moanne troch te kommen wêryn’t der wat minder jild is. Wy moatte foar trije moanne in buffer hawwe. As bliken docht dat wy net trije moanne foarút kinne dan moatte wy it projekt stillizze om op syk te gean nei sponsors. En yn it slimste gefal moat it wurk stopset wurde.”

Evie vond de afhankelijkheid van giften het moeilijkste aan het project. ,,It fielt net noflik om de hân op te hâlden. It leafst wurdst ge-woan útbetelle troch in baas, mar wy hawwe de jeften nedich om ús opdracht út te fieren.” Het zendingswerk bestaat uit het kennis laten maken met het christelijk geloof en de Bijbel. Bauke: ,,Wy wurde hiel bliid fan it geloof en dy blydskip gunne wy de Albanezen ek yn harren bytiden earmoedige situaasje. It wichtichste fine wy dat se wer wat takomstperspektyf krije. Boppedat is der genôch maatskiplik frijwilligerswurk foar ús te dwaan.”

Atheïstisch land

Albanië is grotendeels islamitisch. Exacte cijfers ontbreken, maar het aantal moslims in het land dat in totaal zo’n drie miljoen inwoners heeft, wordt geschat op 57 procent. Het islamitisch karakter van het land is een gevolg van de jarenlange Turkse overheersing van Albanië. Daarnaast is zo’n 17 procent christelijk. Hiervan zijn de meesten rooms-katholiek. Dat heeft nog te maken met de historische contacten met Italië, waarvan de kust op zijn nauwst ongeveer zeventig kilometer verwijderd is van de Albanese kust. Een klein deel is oosters-orthodox, dit heeft te maken met de periode waarin Albanië onderdeel was van het Byzantijnse rijk dat na het schisma van 1054 orthodox werd. Enver Hoxha riep Albanië in 1967 uit tot het eerste volledig atheïstische land van Europa. Godsdienstbeoefening was tot 1990 verboden en tot die tijd kregen moskeeën en kerken een andere functie of ze werden gesloopt. Volgens Bauke worden er de laatste jaren veel nieuwe moskeeën bij gebouwd. ,,Dat wurdt benammen troch Turkije stipe.”

Vanuit het zendingswerk bekeren enkelen zich ook tot het christendom. ,,Sa hat de boargemaster fan it doarp, dêr’t wy mei tsjerke altyd hinne geane, him dope litten. Hy hat it der net makliker op krigen omdat de rest fan syn doarp noch moslim is, mar hy jout oan dat hy al mear freugde hat.” Het doel van Evie en Bauke is om zoveel mogelijk Albanezen bekend te maken met het christelijk geloof. Bauke: ,,Wy respektearje harren eigen geloof en wolle harren allinnich mei ús geloof yn kontakt bringe. It soe moai wêze as se harren ek dope litte mar dat is net it foarneamste doel. Wy wolle benammen blydskip en in stikje takomstperspektyf bringe.”

As bliken docht dat wy net trije moanne foarút kinne dan moatte wy it projekt stillizze

In april van dit jaar bezochten ze Albanië nogmaals ter voorbereiding. Op advies van ECM hebben ze een plan gemaakt voor hun start in het land. Evie: ,,Wy hawwe al kennis makke mei oaren dy’t út de sinding fan ECM wei yn Albanië wurkje en dêr al wenje. Dat netwurk helpt ús om ús draai te finen yn Albanië. Wy sille ús alderearst oanslute by in tsjerke om ús netwurk fierder út te wreidzjen en te yntegrearjen.” Bauke: ,,Wy witte noch net wat foar tsjerke oft dat krekt wurdt. It sil wol wat oars wêze as by ús sûnder in oargel en sa, mar dat is ek wol wer nijsgjirrich.”

Via ECM zoeken ze een woning in Tirana. De focus ligt vervolgens op het leren van het Albanees, een taal die net als het Grieks een aparte tak vormt binnen de Indo-Europese taalfamilie en daardoor weinig op andere talen lijkt. ,,It learen fan de taal sil yn it begjin wat dreech wurde, mar wy riede ús der mei wat lytse wurdsjes al wat op ta.”

Beloofde land

Evie en Bauke hopen eind dit jaar te kunnen verhuizen. ,,Dat hinget noch ôf fan de berte fan ús poppe”, zegt Bauke. ,,As it berntsje net hielendal sûn is, bliuwe wy earst noch hjir fanwegen de goede soarch yn Nederlân.” De geboorte in het algemeen zorgde niet voor twijfels om te emigreren. Evie: ,,Dêr binne ek genôch bern dy’t grut wurde dus wêrom soe dat net mei dy fan ús slagje kinne?” Het is nog onduidelijk hoe lang ze willen blijven. Bauke: ,,Wy gokke tusken de fjouwer en de tolve jier, mar miskien bliuwe wy ek wol langer en blykt dit it beloofde lân foar ús te wêzen. Mar it hinget ek ôf fan de jeften, as der te min jeften binne, moatte wy miskien wol wer earder werom, mar dat sjogge wy dan wol wer.”

Het is de bedoeling dat hun kind net als de kinderen van andere zendingswerkers naar de internationale school gaat. Zelf willen ze graag naast het zendingswerk een bijdrage aan de maatschappij leveren vanuit hun eigen professionele achtergrond. Evie: ,,Ik siet der al oan te tinken om miskien in deibesteging op te setten, dat hast dêr hast net.” Bauke wil uitzoeken of hij de lokale media kan ondersteunen. ,,Miskien dat ik oarsom ek nochris wat leverje kin foar de Omrop, mei in rubrykje as Bauke op ’e Balkan of sa.”

Beide zijn vol goede moed. Evie: ,,Der binne in protte dingen ûnwis, mar ik fiel my der wol fredich by.” Bauke: ,,Evie is hjiryn de avonturier. Sûnder har hie ik dit miskien net dien. Mar ik bin mear de optimist en sa folje wy mekoar moai oan.”

Nieuws

menu