Zonder de hulp van kleinere fracties gaan VVD, D66 en CDA het niet redden | Analyse

Een minderheidsregering heeft alleen zin als er in het parlement genoeg steun is. Daarom peilt informateur Remkes woensdag de stemming bij een aantal kleinere fracties. Nog meer tijd verspillen in deze kabinetsformatie, is geen optie.

Informateur Johan Remkes moet onderzoeken of een minderheidskabinet wel kans van slagen heeft.

Informateur Johan Remkes moet onderzoeken of een minderheidskabinet wel kans van slagen heeft. Foto: ANP

Informateur Remkes heeft duidelijk geen zin in het eindeloos om elkaar heen gedraal dat deze kabinetsformatie nu al zes maanden kenmerkt. ,,Als dit de houding is, dan ben ik er snel klaar mee”, zei hij woensdag op een persconferentie.

Inmiddels is zeker dat CDA-leider Wopke Hoekstra wel wil onderhandelen met VVD en D66 over een minderheidskabinet. Er was onzekerheid over het enthousiasme bij het CDA over regeren, maar Hoekstra nam die twijfel zaterdag op het partijcongres weg. Wie een partij wil zijn van de samenleving ,,zal in beginsel bereid moeten zijn om verantwoordelijkheid te dragen voor goed bestuur. Ook als het lastig wordt”, zei hij.

Of het willen onderhandelen ook uitloopt op daadwerkelijk regeren is vers twee. VVD en D66 hebben samen een proeve voor een regeerakkoord geschreven, en daar zal het CDA nog wel een eigen stempel op willen zetten.

Kleine fracties

Maar voor de drie partijen met elkaar gaan spreken over een minderheidskabinet, is het ook handig om te weten of er ook buiten hen genoeg partijen zijn die een minderheidskabinet het voordeel van de twijfel willen geven. Om die reden spreekt Remkes woensdag met een aantal kleinere fracties: JA21, VOLT, SGP, Groep Van Haga, SGP en fractie Den Haan.

Dat zijn de fracties die naast D66, CDA en ChristenUnie, waar Remkes al mee sprak, de VVD-motie steunden waarin werd voorgesteld om Remkes een minderheidskabinet te laten steunen. Remkes zal van hen willen weten of zij de motie steunden omdat dit de enige logische uitweg is in de formatie of omdat zij het ook zien als een goede uitkomst van de formatie. Opvallend: PvdA en GroenLinks steunden die motie niet en lieten na hun gesprek met Remkes vorige week ook weten geen zin te hebben in gedoogsteun.

ChristenUnie en SGP zijn meestal de moeilijkste niet, zeker de SGP zal het een kabinet alleen moeilijk maken als het gaat om immateriële kwesties. Maar juist daarover staat in het stuk van VVD en D66 dat bijvoorbeeld de abortuswet en de embryowet ‘gemoderniseerd’ moeten worden.

VOLT

En dan is er nog VOLT. Dat is de nieuwe partij die inhoudelijk erg dicht tegen D66 aanschurkt en ook door CDA’er Hoekstra al een keer als interessante onderhandelingspartij is genoemd. Partijleider Laurens Dassen zei vorige week al dat zijn partij geen onderdeel van een meerderheidscoalitie zal worden. Hij zei echter niets over een rol als ‘vaste gedoger’.

En zo zal Remkes eerst nagaan of een minderheidskabinet überhaupt wel genoeg steun heeft, voordat er daadwerkelijk onderhandelingen gevoerd gaan worden. Want dan zou er tijd verspild zijn, en dat is er in deze formatie al genoeg gebeurd.