Elf dagen lang concentreren, Marten Walinga uit Waaksens en Folkert Groenveld uit Jutrijp strijden in Harlingen om wereldtitel Fries dammen

Voor het eerst in de geschiedenis wordt er via een tweekamp om de wereldtitel Fries dammen gestreden. Het stadhuis van Harlingen is tot en met 22 augustus elf dagen lang het toneel van het duel tussen de kampioen van 2018, Marten Walinga, en diens uitdager Folkert Groenveld.

Marten Walinga (boven) denkt na over zijn zet, tegenover hem Folkert Groenveld.

Marten Walinga (boven) denkt na over zijn zet, tegenover hem Folkert Groenveld. Foto: Catrinus van der Veen

Lachend kijken Marten Walinga (54) en Folkert Groenveld (59) elkaar aan in het stadhuis van Harlingen, waar ze voor de foto bij dit verhaal net doen alsof ze al aan het spelen zijn. Wie niet beter weet, zou denken dat de tweekamp om de wereldtitel Fries dammen een vrolijk onderonsje is, maar in werkelijkheid wacht beide Friezen de komende anderhalve week een strijd op het scherp van de snede.

Tot en met zondag 22 augustus wordt er vanaf woensdag dagelijks gedamd in het monumentale pand aan de Noorderhaven, waar dinsdag de officiële opening werd verricht. Elf partijen moeten uiteindelijk gaan bepalen of Walinga zijn titel uit 2018 behoudt of dat Groenveld zich tot de nieuwe wereldkampioen kroont.

Door en door

Beide denksporters kennen elkaar door en door, niet in de laatste plaats omdat ze vlak bij elkaar opgroeiden. Walinga resideert tegenwoordig in Waaksens, maar komt oorspronkelijk uit Oudega (SWF). Groenveld woonde in het nabijgelegen Sandfirden en is ondanks zijn verhuizing naar Jutrijp nog altijd lid van van de regionale damclub Nocht en kriich.

In tegenstelling tot Walinga, die via zijn vader Hiele al op vierjarige leeftijd met Fries dammen begon, richtte Groenveld zich aanvankelijk op de internationale variant, tot hij in 1990 ‘overstapte’. ,,Daardoor heb ik veel tijd nodig gehad om tot de top door te dringen”, zegt hij nu. ,,Marten draait al langer mee.”

Kandidatentoernooi

Dat de economiedocent inmiddels wel tot de beste spelers in het Fries dammen gerekend kan worden, blijkt wel uit de Nederlandse titel die hij in 2018 veroverde en zijn zege op het kandidatentoernooi twee jaar later. Tijdens die zogeheten Fryslân Open rekende Groenveld af met de tienvoudig wereldkampioen gewoon (internationaal) dammen, Alexander Georgiev uit Rusland. Het leverde hem naast de winst ook het recht op om Walinga uit te dagen voor een tweekamp om de mondiale titel.

Die staat deze en volgende week voor het eerst op het programma, nadat Walinga drie jaar geleden in het stadhuis van Leeuwarden al het eerste reguliere WK won. Zoals in denksporten gebruikelijk, dient zo’n titelstrijd te worden opgevolgd door een man-tegen-mangevecht tussen de wereldkampioen en diens uitdager, waarna de cyclus opnieuw begint.

Ultieme denksport

Het Fries dammen is volgens het tweetal de ultieme denksport, die door zijn complexe karakter bijna nooit in remise eindigt. Omdat spelers anders dan bij de internationale variant ook rechtdoor en overdwars mogen slaan, zijn de mogelijkheden oneindig en is geen partij hetzelfde, aldus Groenveld. Walinga: ,,Je kunt niet, zoals in het gewone spel, uitgaan van een reeks zetten achter elkaar. Je moet constant op je hoede zijn voor onverwachte wendingen. Dat maakt het ook zo intensief.”

Dat met Walinga en Groenveld uitgerekend twee Friezen tegenover elkaar staan in de WK-match zegt veel over de status van het Fries dammen, dat internationaal gezien nog een wereld te winnen heeft. ,,Maar er komt wel buitenlands talent aan hoor”, verzekert Walinga, in het dagelijks leven ondernemer in scheepsnavigatie. ,,Het scheelde niet veel of Georgiev was vandaag mijn tegenstander geweest en niet Folkert. Zo klein was bij het kandidatentoernooi het verschil. Bovendien groeit de sport online hard. Ik speel via internet tegen jongens van elf uit China en heb mijn handen vol aan hen. Als zij straks ook aan het reguliere WK meedoen, staan we denk ik versteld van wat er op ons af komt.”

Theoreticus tegen de avonturier

Het zijn zorgen voor later. Eerst telt de huidige tweekamp. Desgevraagd omschrijft Walinga zijn opponent als een theoreticus, die ,,veel over het Fries dammen geschreven heeft en dankzij zijn kennis als een storm door openingen heen vliegt.” Andersom roemt Groenveld vooral het avontuurlijke karakter van zijn tegenstander. ,,Maar die strijdwijze breekt hem ook wel eens op, als hij zich weer langs de randjes van het haalbare beweegt.”

Alles bij elkaar zou het tot mooie, open partijen moeten leiden in Harlingen, zeggen beide spelers. Het was aanvankelijk de bedoeling om de tweekamp over alle elf Friese steden te verdelen, maar dat plan bleek vanwege corona onhaalbaar. ,,Bovendien wilden we een kwalitatief goede stream opzetten, zodat liefhebbers van over de hele wereld mee kunnen kijken”, zegt Walinga. ,,Dat gaat gemakkelijker als je het op één locatie doet.”

Online partijen

Omdat toernooien sinds het uitbreken van de pandemie vrijwel nergens meer georganiseerd werden, waren Walinga en Groenveld in hun voorbereiding op online partijen aangewezen. Erg? ,,Welnee”, stelt Groenveld. ,,Het niveau van de spelers die je daar treft is hoog genoeg.” Toch zijn er wel degelijk verschillen, vult Walinga aan. ,,Denk daarbij aan het wedstrijdritme voor lange partijen dat je nu mist. Als je echt wilt kun je het online wel nabootsen, maar vier of vijf uur achter je computer zitten voor een potje Fries dammen doe je toch niet zo snel.”

Hoe ze de elf dagen tellende wedstrijdreeks dan nu vol denken te gaan houden? ,,Rustig blijven en er samen iets moois van maken”, weet Walinga, tevens voorzitter van de organiserende bond. Groenveld gaat rondom de partijen zo veel mogelijk aan andere dingen proberen te denken, zegt hij. ,,Een blokje om op de racefiets kan wonderen doen.”

Als het lukt om tijdens die ritjes de zinnen te verzetten, geeft Groenveld zichzelf een goede kans in de tweekamp. ,,Maar ik zie geen uitgesproken favoriet.” Zijn tegenstander is het daarmee eens. ,,Het wordt fiftyfifty .