Een knap in de knie en weg was het WK Voetbal voor Sisca Folkertsma

Oranje begint dinsdag in Frankrijk aan het wereldkampioenschap voetbal voor vrouwen. Voor Sisca Folkertsma uit Sloten zit er niets anders op dan het WK thuis op de bank te gaan bekijken. Twee maanden geleden kwam er een streep door haar toernooi, wegens een zware knieblessure. In haar eentje knokt de Friezin zich in Zeist terug naar het voetbalveld.

Voetbalster Sisca Folkertsma ziet door een kruisbandblessure het WK vrouwen aan haar neus voorbijgaan.

Voetbalster Sisca Folkertsma ziet door een kruisbandblessure het WK vrouwen aan haar neus voorbijgaan. Foto: Marnix Schmidt

Met de bal stevig onder haar linkerarm geklemd kijkt Sisca Folkertsma voor zich uit. Voor haar ligt de KNVB Campus, midden in de Zeister bossen. Het gebied ademt voetbal, tussen de bomen ligt een uitnodigend voetbalveld waarop ze maar wat graag tegen een balletje had getrapt. Maar dat kan niet, verduidelijkt een kruk in haar rechterhand waar ze met haar lichaam op steunt. Dat voetbaldier Folkertsma niet mag en kan voetballen, doet pijn.

Eind volgende week start het WK voetbal in Frankrijk. De Leeuwinnen zijn ook weer van de partij; met dank aan voorvechter Vera Pauw. Zij had ooit een voetbaldroom en heeft het vrouwenvoetbal in ons land definitief op de kaart gezet. https://t.co/XJ5ZFkmvaF

— FrieschDagblad SPORT (@FD_sport) June 2, 2019

Hoe mooi het ‘huis’ van de KNVB ook is om in rond te lopen, het liefst lopen alle aanwezigen met een grote boog om dat ene grote en bruine gebouw genaamd het sportmedisch centrum van de KNVB heen. Maar er zit niets anders op voor de 22-jarige middenveldster uit Sloten. Dit is de komende maanden de plek waar ze zich weer terug moet zien te knokken. De bal ploft voor haar voeten neer. ,,Als je hier zo over dat voetbalveld kijkt, dan begint het wel te kriebelen”, klinkt het weemoedig. ,,Het liefst ging ik nu even een balletje hooghouden, maar laat ik maar verstandig zijn en de bal laten liggen.”

Even verderop op het complex bereiden de Oranje Leeuwinnen zich voor op het wereldkampioenschap voetbal in Frankrijk, dat voor de ploeg van bondscoach Sarina Wiegman dinsdag begint met een wedstrijd tegen Nieuw-Zeeland. Normaal gesproken had Folkertsma daar ook rondgelopen. Maar het uitduel met Ajax van 23 maart jongstleden, gooide roet in het eten voor de speelster van FC Twente.

,,Ik weet nog precies wat er gebeurde”, vertelt Folkertsma. ,, Het was de 36e minuut. Ik wilde wegdraaien, maar mijn voet bleef vaststaan op het veld. Ik voelde iets knappen, maar voelde geen pijn. Ik heb zelfs nog twintig minuten door gevoetbald, al had ik wel in de gaten dat ik daarna niet snel kon draaien. Toen ik dat toch een keer deed, zakte ik door mijn knie heen. Toen wist ik zeker dat ik van het veld af moest. Er spookte van alles door mijn hoofd toen ik naar de kant liep. De strijd om het kampioenschap met Twente, het WK dat eraan zat te komen. Ik hoopte dat de schade mee zou vallen, maar diep van binnen wist ik dat het seizoen voorbij was. Ik hield rekening met het ergste, dan kon het alleen maar meevallen.”

Maar het viel niet mee. Een MRI-scan wees uit dat de kruisband in haar linkerknie volledig was afgescheurd. En herstellen van een dergelijke blessure kost Folkertsma naar schatting een jaar. ,,Ik voelde me al wat vermoeid die dag, mede omdat we drie duels in een korte periode speelden.” Ze neemt een slok van haar koffie, zet het lege kartonnen bekertje neer op tafel en voelt aan haar been. ,,Ik had bijvoorbeeld al wat last van mijn hamstring. Onbewust voelde ik het al wat aankomen, maar pas achteraf besefte ik me dat. Een blessure komt nooit op een goed moment, maar dit is qua timing wel het slechtste tijdstip. Ik baal ontzettend, maar moet het accepteren. Tot nu toe lukt me dat, al denk ik dat wanneer de bal rolt op het WK het wel iets meer pijn gaat doen. Maar ik ben 22 jaar, mijn tijd komt nog wel.”

Liever rennen

Folkertsma groeide op in Sloten, waar ze al vroeg begon met voetballen. ,,Ik zat op gymnastiek, maar dat vond ik niks. In de rij staan om vervolgens één oefening te doen. Ik wilde liever rennen en tegen een bal aanschoppen. Ik woonde achter de voetbalvelden van Sleat, dus na schooltijd spraken we af met vriendjes, sprongen de sloot over en gingen voetballen. Fedde van de Beek, Kellen Cattell, Joey Haringsma, Jasper Abma. Allemaal jongens waar ik mee voetbalde die nu in het eerste van Sleat spelen. Dat vind ik leuk om te zien, dat ze nog steeds met z’n allen samenspelen in de stad.”

Ik hoopte dat de schade mee zou vallen, maar diep van binnen wist ik dat het seizoen voorbij was

Tussen de jongens kon Folkertsma gemakkelijk mee en dat viel op. Ze kreeg uitnodigingen voor regionale selecties van de KNVB, liep mee in de voetbalschool van SC Cambuur, speelde nog een jaar in de C1 van ONS Sneek op landelijk niveau en kwam na een korte terugkeer in Sloten uiteindelijk terecht bij sc Heerenveen. Op haar vijftiende debuteerde ze in de eredivisie in het shirt van de Pompeblêden.

Folkertsma mag dan pas 22 jaar zijn, ze heeft al zeven seizoenen eredivisie in de benen en speelde naast sc Heerenveen en FC Twente ook voor PSV en Ajax. Een indrukwekkend lijstje. Ze lacht. ,,Ik heb ze bijna allemaal gehad in Nederland.” Maar aan het sportpark van de Amsterdammers met de betekenisvolle naam De Toekomst, denkt ze met weinig plezier terug. Niet alleen raakte ze daar onlangs geblesseerd aan haar knie, vorig seizoen pakte een transfer van PSV naar Ajax anders uit dan zo vooraf gehoopt had. Na een seizoen met weinig speelminuten, vertrok ze alweer uit de hoofdstad. ,,Achteraf gezien voelde ik me er totaal niet thuis”, zegt ze. ,,Het was heel anders dan ik gewend was. Er hing een heel andere cultuur. Niet per se verkeerd, maar bij de ene voetbalster past het nu eenmaal wat beter dan bij de ander. Alles was tot in de puntjes geregeld bij Ajax, natuurlijk een club waarvan voetballers dromen om er ooit eens te spelen. Ik heb daarom ook geen spijt van mijn keuze om naar Ajax te gaan. Maar ik voel me gewoon prettiger nu ik bij FC Twente zit.”

@SheridaSpitse uit Sneek speelt vanavond haar 157e interland. De 29-jarige Friezin wordt daarmee recordinternational van Nederland. Over hoe een gewoon meisje uit Fryslân een voortrekkersrol kreeg in het Nederlandse vrouwenvoetbal https://t.co/1vQvkW5Hkv

— FrieschDagblad SPORT (@FD_sport) February 27, 2019

Was het de druk? Het constante moeten bij een topclub? Folkertsma probeert een verklaring te zoeken. ,,Ik voelde bij Ajax wel meer druk dan ergens anders, al kwam dat ook door mezelf. Ik bakte er zelf ook weinig van, kwam op de bank terecht en raakte bovendien mijn plekje in de selectie van Oranje kwijt. Op een gegeven moment begin je dan aan jezelf te twijfelen. Kan ik nog wel voetballen? Als ik een fout maakte, kon ik daar lang in blijven hangen. Maar voetbal is een spel van fouten, dus je moet door. De volgende actie telt. Inmiddels ga ik er wat makkelijker mee om. Ik weet dat ik kan voetballen, dus waarom zou ik aan mezelf gaan twijfelen?”

Goedgemutst

Voorlopig zal Folkertsma haar minuten vullen met revalideren in Zeist. De woning in Hengelo is tijdelijk verlaten, de cursus tot sportinstructrice staat op pauze en ook bij haar bijbaantje in de sportschool moet ze voorlopig verstek laten gaan. Ze woont nu in Utrecht, bij haar zus en diens vriend in huis. ,,Kunnen ze vast wennen voor als ze later kinderen willen”, klinkt het met een lach. Ze is goedgemutst voor iemand die een WK aan haar neus voorbij ziet gaan. ,,Ik kan wel negatief gaan doen, maar daar schiet niemand wat mee op. Ik probeer overal het beste van te maken. Als ik kijk naar voetballers die dezelfde blessure hebben gehad, valt me vaak op dat ze sterker terugkomen. Denk maar aan Ruud van Nistelrooy toen hij in zijn PSV-tijd (2000, red.) zijn kruisband scheurde. Daar houd ik me aan vast. Ik kan nu andere spiergroepen trainen, waar je normaal minder aan toekomt.” Een Cruijffiaanse wijsheid volgt: ,,Zo heeft elk nadeel wel weer zijn voordeel.”

Ze volgt de verrichtingen van haar vriendinnen in Oranje deze zomer op televisie. In de zomer van 2017 moest ze ook al toekijken hoe haar teamgenotes beslag legden op de Europese titel. Toen wel van iets dichterbij: de reservebank. ,,Achter mijn naam staan drie prijzen. De Europese titel met Oranje in 2017, een landstitel met Ajax in 2018 en eentje met FC Twente in 2019. Maar het pijnlijke is dat ik bij alle drie de titels niet op het veld stond toen ze gewonnen werden. Op het EK van twee jaar geleden kon ik daar prima mee leven. Ik was twintig jaar, was blij dat ik er bij was en schikte mij in mijn reserverol. Bij Ajax was ik vorig jaar grotendeels bankzitter, dus die titel voelde niet echt van mij. Vorige maand moest ik op krukken toekijken hoe mijn teamgenotes bij FC Twente het kampioenschap in de eredivisie veroverden. Mijn doel is om prijzen te pakken, terwijl ik zelf op het veld sta. Ik ben 22 jaar, dus kan nog een flinke poos mee. Dat moet eens gaan lukken, toch?”

Gymnastiek vond ik niks. In de rij staan om vervolgens één oefening te doen. Ik wilde liever rennen en tegen een bal aanschoppen

Waar en wanneer dat precies is, zal de tijd leren. Blij is ze wel dat ze ook komend seizoen onder contract staat bij FC Twente. ,,Volgend jaar wil ik er weer staan in de play-offs. Hoe mijn toekomst eruit zal zien? Dat durf ik niet te zeggen. Dromen heb ik wel, die heeft iedereen. Ik wil nog een keer ervaren hoe het is om in het buitenland te voetballen. Spelen in Engeland zou een fantastische beleving zijn. Niet alleen als voetbalster, maar ook als mens. Ik ben iemand die snel is uitgekeken op iets en continu verandering nodig heeft in het leven. Dus dat is wel een doel voor de lange termijn. En voor de korte termijn? Lopen zonder krukken. Dat betekent dat ik ook weer mag autorijden. Dat zou mooi zijn, want ik reis nu iedere dag met de taxi.”

Liefst op mezelf

Het is een voordeel voor Folkertsma dat ze erg zelfstandig is. Ze moest ook wel, toen ze als achttienjarige meid Sloten verliet om in Eindhoven te gaan wonen. In en rondom het revalidatiecentrum in Zeist wil ze zoveel mogelijk zelf doen. Een helpende hand aannemen van een fotograaf om vanuit een zittende positie overeind te komen? Geen sprake van. ,,Dat lukt me zelf wel.” Iemand die de deur voor haar open houdt? ,,Er mankeert mij niks aan mijn handen. Ik ben altijd zelfstandig geweest. Het liefst ben ik ook op mezelf. Soms kan ik wel een week lang vergeten om te reageren op een appje van mijn moeder. Al weten mijn ouders inmiddels wel dat wanneer ze niks van mij horen, het goed met me gaat. En ik voel me verder ook prima. De blik staat op vooruit, dat moet ook. Dan sta ik vanzelf weer op het veld en hopelijk ook weer in Oranje. Al weet ik niet of ik het bij een volgende kruisbandblessure weer op kan brengen om zo lang te revalideren.”