Opslager Marten Bergsma, het 'kanon van Minnertsga', breekt perken als porselein bij het kaatsen in Arum

Iemand zei ‘Hy sjit se der gewoan hinne’ en dat sloeg op opslager Marten Bergsma gisteren in Arum. Je kunt ook zeggen dat de opslager uit Minnertsga perken breekt als porselein.

Marten Bergsma.

Marten Bergsma. Foto: Henk Jan Dijks


Die vergelijking met porselein zou ook kunnen slaan op de status van de drie topparturen. Op de schoorsteenmantel kunnen ze sierlijk staan te glimmen, met de bloemenkrans om de nek. Op het oog prachtig. Maar o wee als iemand er onverhoeds tegenaan loopt, dan kan alles in scherven op de grond liggen. Schoonheid, maar toch zo kwetsbaar en vooral breekbaar. Net het echte leven.

Kwetsbaar en breekbaar, twee woorden die je moeiteloos op de vrije formatiepartijen voor heren hoofdklassers van afgelopen weekeinde kunt plakken. Met de chronologie als gids kom je dan eerst aan op sportcomplex De Waaie in Sint Annaparochie.

Het partuur Gert-Anne van der Bos, Taeke Triemstra en Erwin Zijlstra moest op weg naar de finale eerst de twee concurrerende ‘cols’ bedwingen. In de eerste omloop het partuur Marten Bergsma, Dylan Drent en Hendrik Kootstra. Het zijn af en toe dus porseleinen parturen waarbij alles moet kloppen. En dat deed het niet bij het trio Bergsma: op 5-3 en 6-0 sloeg Triemstra boven.

In de tweede omloop stonden de blauwhemden van Tjisse Steenstra, Renze Pieter Hiemstra en Hans Wassenaar tegenover het trio Van der Bos. Een merkwaardige, maar ook matige partij als je weet dat het duo Van der Bos-Zijlstra maar liefst vijftien maal het perk miste. En dan toch nog winnen door de cruciale standen beter te benutten. Op 5-4 en 4-4 kon het perk Hiemstra-Wassenaar de beide grote kaatsen niet passeren.

Met de kanshebbers die elkaar afmaakten als scenario, lag het voor de hand dat een ‘lichtgewicht’ partuur in de finale kwam te staan. Chris Wassenaar, Gabe-Jan van Popta en Pieter Jan Leijenaar konden het ondanks verbaal vuurwerk van Wassenaar niet bolwerken tegen het partuur van Gert-Anne van der Bos. En dat gold in de finale ook voor Haye Jan Nicolai, Jelte Visser en Evert Pieter Tolsma. En zo pakte het trio Gert-Anne van der Bos de tweede zege van het seizoen.’

Met als kanttekening dat de formatie in Sint Annaparochie bijna altijd de wind mee heeft, getuige de zes overwinningen sinds 2011 van het duo Triemstra-Van der Bos in het Bildtse dorp waar ‘Tussen de diken de see rust in myn akkers’ zoals bij binnenkomst is te lezen. Voor het genoemde duo overigens een dubbel feest want zij behaalden als duo krans nummer 104 en dat is één meer dan het fameuze duo Sake Saakstra-Piet Jetze Faber.

Alles is weer anders

Een dag later in Arum was alles weer anders. Ook al omdat in Arum de glans van de generale van de PC ontbrak. Dus konden de versleten voorspellingen van ‘Wie in Arum…’ de prullenbak in, want niet aan de orde.

Het zijn porseleinen parturen, die drie topparturen. De ene dag staan ze te glanzen in de kransen, een dag later worden ze geveld door het schervengericht en liggen ze in gruzelementen her en der verspreid. Met het partuur van Marten Bergsma, Dylan Drent en Hendrik Kootstra als gelijmd geheel met de kransen om de nek. En een ongebroken Chris Wassenaar op de tweede rij met zijn jeugdige maten Gabe-Jan van Popta en Pieter Jan Leijenaar. Ongedwongen, niets te verliezen. En Wassenaar verzorgde de communicatie tijdens de partijen.

Toch zal het jeugdige duo Van Popta en Leijenaar met gemengde gevoelens aan die finale terugdenken. Ze werden bijna ‘lek geschoten’ door een ontketende Bergsma, die dit keer wel erg degelijk in de rug gedekt werd door het perkduo Drent-Kootstra. In de halve finale wilde Wassenaar zich na een zitbal verbaal nog wel even melden bij Van der Bos die eerder zei ‘Se moatte net te moai wêze, Chris’. Die opmerkingen zijn niet aan Bergsma besteed omdat hij zich in een ‘bubbel’ bevond, zeer geconcentreerd en niet af te leiden.

Hoewel Bergsma wel erkent dat die eerste twee zitballen van hem op 6-6 in de finale in de categorie valt van ‘een geduchte mentale dreun’. En dat is belangrijk zo aan het begin. En juist dat was het verschil met een dag eerder tegen het trio Van der Bos in Sint-Annaparochie. ,,Wy begûnen juster de earste twa of trije earsten tsjin ‘Bos’ min. Dan ha wy de druk en as sy dan ek noch minder fouten meitsje as wy, dan ferliest sa’n partij.’’

Dat is een versie die verklaart waarom het porselein van een toppartuur plotseling in gruzelementen kan vallen of zonder een barstje de kransen ophaalt. In die halve finale verliep het net even anders dan de analyse van Bergsma over het verlies op De Waaie. Van der Bos tegenover de jonge leeuwen van Chris Wassenaar. Het werd 3-1 in het voordeel van Van der Bos. Een gelopen koers zo zou je zeggen. Maar dan mist Van der Bos op 3-1 en 6-6 het perk, hij herhaalt dat op 3-2 en 6-6. Dan is het dus 3-3, waarbij de druk kantelt naar de partij die zo even nog riant voorstond.

Een kaats bij de boven op de stand 3-3 met Van der Bos aan de opslag. Je ziet hem denken: ‘dizze moat der net wer út’. Te voorzichtig en daar weet Van Popta wel raad mee. Ineens met 4-3 voor en dan gaat het hard, niks geen inhaalrace van het favoriete toppartuur. Op 6-4 opnieuw buiten van Van der Bos, en in het volgende eerst, 5-3, slaat Van der Bos op 6-0 ruim vier meter voor. Tijd om de scherven van het porselein te verzamelen.

Die tijd van scherven ruimen had het partuur Tjisse Steenstra, Renze Pieter Hiemstra en Hans Wassenaar toen al geruime tijd achter de rug. In de partij om de premie tegen de latere winnaars refereerde Bergsma al aan het grote belang van het begin van een partij en de invloed die dat kan hebben op een opslager. Tweemaal boven op 6-6 van Dylan Drent, daarna werden er nog acht bovenslagen geteld, zes van Kootstra en nog twee van Drent.

Prelude op een roemloze partij

En dat was de prelude op een roemloze partij voor het trio Steenstra, op de veelzeggende stand 5-1 en 6-0 kon Hiemstra de kaats niet passeren. ,,It binne hiele lytse dinkjes dy’t it ferskil meitsje. Yn Minnertsgea keatsten wy hiel oars as no, mear en gruttere keatsen”, zo zei Steenstra. En: ,,Ik mis it útslaan en it folle dwaan ek wol in bytsje. As ik nei hjoed sjoch, dan kin ik yn it perk ek noch wol meidwaan.” En wie trainer Durk van der Leest mag geloven: ,,Op de treningen hat Tjisse der gjin wurk fan yn it perk, it is allegearre ‘poef poef’ en fuort binne se.’’

Terwijl de PC in Arum via de Omrop bekendmaakte dat er nog zo’n tweehonderd extra kaarten beschikbaar zijn, toch nog even Chris Wassenaar. Als een meester van het gilde kaatsen neemt hij zijn beide gezellen bij de hand. ,,Se moatte noch stappen meitsje en ik help se dêrby”, aldus Wassenaar. Donderdag komt het gips van de enkel van Jelle Attema. Met het weekeinde daarop een ‘proefweekend’ om te zien hoe het gaat.

Wassenaar: ,,Ik mocht yn Minnertsgea ek meidwaan, dus ik soe net witte wêrom net op de PC.” Met een knipoog: ,,As ik teminsten frij krije kin. Oare wike binne myn fjouwer wiken knyntsjedagen foarby.”

De PC, er is geen zinnig woord over te zeggen met drie topparturen van porselein. Het ene moment een sierlijk geheel, het andere moment in duizend scherven.


Prijswinnaars Sint Annaparochie: 1. Gert-Anne van der Bos (Mantgum), Taeke Triemstra (Sint Jacobiparochie) en Erwin Zijlstra (Easterlittens) (koning), 2. Haye Jan Nicolay (Britsum), Jelte Visser (Sexbierum) en Evert Pieter Tolsma (Winsum) 3. Chris Wassenaar (Minnertsga), Gabe-Jan van Popta (Lollum) en Pieter Jan Leijenaar (Exmorra).



Eerste omloop: 1. Marten Bergsma, Dylan Drent en Hendrik Kootstra – 2. Gert-Anne van der Bos, Taeke Triemstra en Erwin Zijlstra 3-5 en 0-6; 3. Peter van Zuiden, Allard Hoekstra en Laas Pieter van Straten – 4. Tjisse Steenstra, Renze Pieter Hiemstra en Hans Wassenaar 1-5 en 2-6; 5. Youri de Groot, Hendrik Jan van der Velde en Jelte Pieter Dijkstra – 6. Haye Jan Nicolay, Jelte Visser en Evert Pieter Tolsma 5-5 en 2-6; 7. André van Dellen, Jouke Bosje en Willem Heeringa – 8. Enno Kingma, Kees van der Schoot en Menno van Zwieten 4-5 en 6-6; 9. Chris Wassenaar (voor Jelle Attema), Gabe-Jan van Popta en Pieter Jan Leijenaar - 10. Remmelt Bouma, Bauke Dijkstra en Thomas van Zuiden 5-0 en 6-4. Tweede omloop: 2. Gert-Anne van der Bos c.s. – 4. Tjisse Steenstra c.s. 5-4 en 6-4; 6. Haye Jan Nicolaij c.s. – 8. Enno Kingma c.s. 5-3 en 6-2. 9. Chris Wassenaar c.s. staand nummer. Halve finale: 9. Chris Wassenaar c.s. - 2. Gert-Anne van der Bos c.s. 3-5 en 2-6. 6. Haye Jan Nicolaij c.s. staand nummer. Finale: Haye Jan Nicolaij c.s. – 2. Gert-Anne van der Bos c.s. 3-5 en 4-6.


Prijswinnaars Arum: 1. Marten Bergsma (Minnertsga) (koning), Dylan Drent (Harlingen) en Hendrik Kootstra (Minnertsga), 2. Chris Wassenaar (Minnertsga), Gabe-Jan van Popta (Lollum) en Pieter Jan Leijenaar (Exmorra). 3. Gert-Anne van der Bos (Mantgum), Taeke Triemstra (Sint Jacobiparochie) en Erwin Zijlstra (Easterlittens).


Eerste omloop: 1. Marten Bergsma, Dylan Drent en Hendrik Kootstra - 2. Gert-Anne van der Bos, Taeke Triemstra en Erwin Zijlstra 3-5 en 0-6, 3. Peter van Zuiden, Allard Hoekstra en Laas Pieter van Straten - 4. Tjisse Steenstra, Renze Pieter Hiemstra en Hans Wassenaar 1-5 en 2-6, 5. Youri de Groot, Hendrik Jan van der Velde en Jelte Pieter Dijkstra - 6. Haye Jan Nicolay, Jelte Visser en Evert Pieter Tolsma 5-5 en 2-6, 7. André van Dellen, Jouke Bosje en Willem Heeringa - 8. Enno Kingma, Kees van der Schoot en Menno van Zwieten 4-5 en 6-6, 9. Chris Wassenaar (voor Jelle Attema), Gabe-Jan van Popta en Pieter Jan Leijenaar - 10. Remmelt Bouma, Bauke Dijkstra en Thomas van Zuiden 5-0 en 6-4. Tweede omloop: 2. Gert-Anne van der Bos c.s. - 4. Tjisse Steenstra c.s. 5-4 en 6-4, 6. Haye Jan Nicolay c.s. - 8. Enno Kingma c.s. 5-3 en 6-2. 9. Chris Wassenaar c.s. staand nummer. Halve finale: 9. Chris Wassenaar c.s. - 2. Gert-Anne van der Bos c.s. 3-5 en 2-6. 6. Haye Jan Nicolay c.s. staand nummer. Finale: 6. Haye Jan Nicolay c.s. - 2. Gert-Anne van der Bos c.s. 3-5 en 4-6.