Pierre Vermeulen: hoe een toptalent uit Kerkrade bij Feyenoord buitenspel werd gezet, maar alsnog uitgroeide tot een ster bij Paris Saint-Germain

In de voetbalbiografie Alles op gevoel worden de hoogte- en dieptepunten van oud-international Pierre Vermeulen belicht. Over hoe een Kerkraads toptalent in Rotterdam buitenspel werd gezet maar via een omweg alsnog een ster werd in Parijs en met PSG de eerste titel won.

Boven vlnr: Pierre Vermeulen als jong talent in het shirt van Roda JC, bij MVV beleefde hij een uitstekend jaar waarmee hij zijn toptransfer naar PSG afdwong en voor het Nederlands elftal kwam hij negenmaal uit waarin hij eenmaal scoorde. Onder vlnr: In Parijs werd hij een grote ster en veroverde hij de Franste titel, ook na zijn actieve loopbaan is zijn hart voor Roda JC blijven kloppen en bij Feyenoord speelde hij samen met onder meer Willem van Hanegem, Johan Cruijff en Ruud Gullit, die hij hier op zijn schouders heeft genomen.

Boven vlnr: Pierre Vermeulen als jong talent in het shirt van Roda JC, bij MVV beleefde hij een uitstekend jaar waarmee hij zijn toptransfer naar PSG afdwong en voor het Nederlands elftal kwam hij negenmaal uit waarin hij eenmaal scoorde. Onder vlnr: In Parijs werd hij een grote ster en veroverde hij de Franste titel, ook na zijn actieve loopbaan is zijn hart voor Roda JC blijven kloppen en bij Feyenoord speelde hij samen met onder meer Willem van Hanegem, Johan Cruijff en Ruud Gullit, die hij hier op zijn schouders heeft genomen. Foto's: ANP, EPA en eigen foto's

V anaf zijn achtste levensjaar heeft Pierre Vermeulen alle jeugdelftallen van Roda JC doorlopen en met resultaat: het iele jochie heeft iets wat op de vaderlandse velden dan niet vaak meer wordt vertoond: een dodelijke schaarbeweging op links.

Nederland kent een mooie traditie wat betreft linkerspitsen met mannen als Coen Moulijn, Piet Keizer en Rob Rensenbrink en in het zuiden des lands lijkt hun opvolger klaar te zijn voor het grote werk. Zoals het hoort bij een linksbuiten is Vermeulen grillig en op alle fronten onvoorspelbaar: hij kan een topprestatie laten volgen door een offday een week later, en ook binnen dezelfde negentig minuten kan het bij Vermeulen vriezen of dooien. Vermeulen scoort geen constante zevens, het kan een tien zijn maar net zo goed een drie.

Van toptalent tot vedette

Bij Roda JC ontwikkelt Vermeulen zich van toptalent tot vaste waarde en uiteindelijk tot vedette. Met Dick Nanninga, zijn kompaan in de aanval, heeft de mijnwerkerszoon in de jaren zeventig een haast telepathische verstandhouding. Vermeulen is geen speler die zijn man passeert en meteen de voorzet geeft. Hij handelt op gevoel en dat betekent in de praktijk dat hij zijn tegenstander ook wel eens driemaal voorbijgaat voordat de bal richting het hoofd van Nanninga wordt gelanceerd.

Dat hun samenwerking vruchten afwerkt is ook bondscoach Ernst Happel niet ontgaan. Samen debuteren de Roda JC’ers op 5 april 1978 in het Nederlands elftal, dat uit tegen Tunesië (0-4) oefent in de aanloop naar het WK in Argentinië. Nanninga maakt twee goals en Vermeulen één, waarmee het Roda-tandem verantwoordelijk is voor het leeuwendeel van de Oranjetreffers. Uiteindelijk valt Vermeulen af voor de definitieve WK-selectie en kan hij zich richten op een bijzonder jaar in Kerkrade.

Niet ‘echt’ kampioen

Tijdens het seizoen 1978-1979 staat Roda JC namelijk lange tijd bovenaan in de eredivisie. Door de strenge winter lijkt de winterstop eindeloos en slaat de moeheid in het laatste kwart van het seizoen in de Limburgse benen. De ploeg van trainer Bert Jacobs blijkt gaandeweg net niet stabiel genoeg om de titelrace vol te houden. Ajax pakt de titel, vóór Feyenoord en PSV. Roda JC eindigt uiteindelijk als vijfde.

Wanneer Vermeulen in 1980 naar topclub Feyenoord vertrekt heeft hij dan ook maar één doel voor ogen: kampioen worden in De Kuip. Het zou wat zijn als hij met zijn vader Sjeng, oud-voetballer, voormalig scout voor Roda en Pierres steun en toeverlaat, een landstitel zou kunnen vieren.

In de jaargang 1983-1984 ligt Feyenoord, dat niemand minder dan Johan Cruijff in de gelederen heeft, halverwege keurig op titelkoers. Vermeulen droomt van het bordes op de Coolsingel, maar twee gebeurtenissen zorgen ervoor dat dit seizoen voor hem zwaar in mineur eindigt. Allereerst raakt hij na een blessure zijn basisplaats kwijt. Of het trainer Thijs Libregts is geweest of Johan Cruijff die Vermeulen op een zijspoor zette, feit is dat Feyenoord op weg naar het behalen van de dubbel niet Vermeulen maar Stanley Brard op de linksbuitenpositie heeft staan.

Op persoonlijk vlak treft Vermeulen een nog zwaarder onheil: zijn vader overlijdt op 56-jarige leeftijd. Daarmee is de droom van samen een kampioenschap vieren voor altijd vervolgen. Hoewel Vermeulen wel degelijk een substantiële bijdrage heeft geleverd aan het winnen van de landstitel en de KNVB-beker, heeft de Limburger die trofeeën nooit echt als zijn succes ervaren.

Plezierig tussenjaar

Na vier jaar Feyenoord keert Vermeulen terug naar zijn geboorteprovincie waar hij echter niet het shirt van Roda JC maar van het Maastrichtse MVV zal gaan dragen. Het lijkt een definitief afscheid van zijn kampioensdroom. MVV, dat wordt getraind door Welshman Barry Hughes, heeft ook Nanninga in de gelederen en iedereen verwacht dat de oefenmeester het beproefde Roda-systeem met Nanninga als stormram en Vermeulen als aangever nieuw leven zal inblazen.

In de praktijk toont Vermeulen zich veelzijdiger dan ooit in een nieuwe, vrije rol. Hij hoeft niet slechts de achterlijn te halen en een voorzet te geven maar mag van Hughes ook vanaf het middenveld aanvallen opzetten. Vermeulen draait een uitstekend seizoen en MVV zit op het vinkentouw om hem een jaar langer vast te leggen.

Niet lang na het einde van het seizoen gaat in huize Vermeulen de telefoon. Het is Hennie Hollink, oud-trainer van Roda JC. Hollink heeft jaren in Frankrijk gewerkt, eerst bij Straatsburg en later bij Tours, en heeft er goede contacten. ,,Pierre, een vriend van me is zojuist trainer geworden van Paris Saint-Germain en hij zoekt een speler zoals jij. Kun je nú naar Zeist komen?”

Sensatie in Parijs

De inbreng van Vermeulen in het team van coach Gérard Houllier leidt al snel tot juichende kritieken in de Franse pers. Vermeulen wordt uitgeroepen tot beste speler van de maand september en het Franse voetbalmagazine BUT noemt de Nederlander begin oktober 1985 uit tot ‘de beste aankoop van de afgelopen jaren in heel Frankrijk’. Door de vooraanstaande sportkrant L’Équipe wordt hij betiteld als ‘de Vliegende Hollander’, terwijl France Football hem regelmatig aanduidt als ‘le parfait Vermeulen’ .

Het spel van de Nederlander blijkt uitstekend te passen bij het Franse voetbal. In de Ligue 1 wordt door de meeste clubs niet met mandekking maar in de zone verdedigd en dat heeft tot gevolg dat aanvallers niet constant door een mannetje worden geschaduwd. Vermeulen heeft, na een reis vanuit Kerkrade via Rotterdam en Maastricht in Parijs zijn voetbalwalhalla gevonden.

Linkervoet als een hand

Op 25 april 1986 kan Pierre Vermeulen opgelucht ademhalen. Anders dan bij Roda en Feyenoord is nu zijn missie eindelijk geslaagd. In zijn eerste seizoen in de Ligue 1 sleept de dan 30-jarige Vermeulen de Franse titel in de wacht en ditmaal is hij een absolute hoofdrolspeler in het bereikte succes. Op een gedenkwaardige manier heeft hij respect afgedwongen. Zijn trainer en medespelers, het doorgaans kritische Parijse publiek en de landelijke pers zijn het unaniem eens over de inbreng van de Nederlander. Die is niets minder dan superbe geweest: Pierre Vermeulen is een van de pijlers van de eerste landstitel in de geschiedenis van de club, die later zal uitgroeien tot lid van de Europese elite.

Houllier, de architect van het kampioensteam, liet in 2020 voor de biografie van Vermeulen zijn licht schijnen over zijn voormalige pupil. ,,Pierre kon zich vanuit de linksbuitenpositie uitstekend laten zakken om voor meer variatie in de aanvallen te zorgen. Hij had een beetje van Rensenbrink en een beetje van Michael Laudrup. Maar zijn grootste capaciteit zat in die linkervoet zelf. Die was geweldig, met bijna het vermogen van een hand: hij kon er de bal mee plaatsen precies waar hij maar wilde. Een geweldige capaciteit. Over mijn ideale elftal had ik geen twijfel en daarvan maakte Pierre gewoon deel uit. Hij heeft dat kampioenseizoen heel veel wedstrijden gespeeld en heeft dus een grote bijdrage geleverd aan het winnen van de titel.”

Avond om nooit te vergeten

Het titelfeest wordt een avond om nooit te vergeten. In het Parc des Princes wordt een indrukwekkend vuurwerk afgestoken en op de Champ-Élysées staan na afloop van de laatste competitiewedstrijd tegen Bastia tienduizenden supporters met de Franse driekleur te zwaaien. Voor het eerst in vijftig jaar mag een Parijse ploeg zich kampioen van Frankrijk noemen en dat mag, nee dat móét gevierd worden.

De flamboyante en puissant rijke voorzitter Francis Borelli heeft kosten noch moeite gespaard om zijn kampioenen die avond in het zonnetje te zetten. Er is een prestigieuze nachtclub afgehuurd waar de voltallige selectie inclusief aanhang een exquise diner wordt aangeboden. Tot diep in de nacht wordt gedanst en gezongen waarbij uiteraard ook de champagne, inmiddels Pierres favoriete drankje, rijkelijk vloeit. Terwijl hij van zijn sigaretjes geniet wordt zijn glas door in livrei gestoken obers eindeloos bijgeschonken. Vermeulen zingt mee met Franse chansons waarvan hij de tekst helemaal niet kent en wordt omhelsd door mensen die hij nooit eerder heeft gezien. Maar het maakt allemaal niet uit. Niets kan de feestroes verstoren, want wat er ook nog verder in zijn carrière gebeurt, dit kampioenschap staat voor altijd en eeuwig op zijn palmares.

Jongensboek

O ud-teamgenoten zijn het over één aspect volledig met elkaar eens: Vermeulen was een begenadigde technicus en deed alles zoals zijn gevoel het hem ingaf, op het veld en daarbuiten. De getuigenissen van onder anderen Willem van Hanegem, Dominique Rocheteau, Dick Nanninga, Luis Fernandez, Joël Bats en Bert van Marwijk spreken boekdelen: de kwaliteiten van de ongrijpbare linkspoot staan buiten kijf. Vermeulen was een echte linksbuiten: bij vlagen briljant, stronteigenwijs, grillig en moeilijk te coachen.

In Alles op gevoel wordt zi jn carrière niet alleen door hemzelf maar ook door zijn grootste fan, zijn moeder, jeugdvrienden, journalisten en voormalig teamgenoten beschreven. De voetbalbiografie leest als een jongensboek en schetst een veelzijdig beeld van de man die in de schaduw van de Limburgse mijnen begon en door zijn gevoel te volgen uitgroeide tot een idool.

Pierre Vermeulen, alles op gevoel. Roberto Pennino. Uitgeverij Edicola, 21,95 euro