De 102e Rengersdag op Sonnenborgh. En hoe een 'swart stikje yn de wet' bepalend is voor het wedstrijdverloop

Niets was wat het leek gisteren op de 102e Rengersdag, waar reputaties sneuvelden, ‘lijstvullers’ schitterden en een ‘lucky loser’ voor de tweede dag op rij won.

‘Dat wie wer boppe, dat wie in boppeslach!’ Was getekend: Kees van der Schoot.

‘Dat wie wer boppe, dat wie in boppeslach!’ Was getekend: Kees van der Schoot. Foto: Dijks Fotografie

Kortom, spanning en sensatie op Sonnenborgh, de schitterende kaatsarena van de Leeuwarder Kaatsclub LKC (van 1902). Zou je denken. Maar zoals gememoreerd: niets was wat het leek. Het algehele niveau van de beste kaatsers van Fryslân was te laag om de ‘Rengers’ van 2021 als spektakelstuk te kunnen betitelen.

Waar te beginnen. Toch maar bij Marten Bergsma. De opslager uit Minnertsga won de klassieker in het gezelschap van Kees van der Schoot en Menno van Zwieten. In principe zou dat niet kunnen, want ‘klasbak’ Bergsma begon de dag als opslager bij zijn vaste maten Dylan Drent en Hendrik Kootstra. En Van der Schoot en Van Zwieten hadden de eerste omloop (winnend) afgesloten met balkeerder Pieter van der Schoot, broertje van de voorinse en vervanger van de geblesseerde Enno Kingma.

‘Lekker doorkaatsen zo’, zou je dus zeggen, maar op onverklaarbare wijze was Pieter van der Schoot geblesseerd geraakt in die eerste sessie. ,,Elk wit hoe’t it sit”, zo draaide Bergsma niet om de hete brij heen. ,,It kin en it mei en bewiis mar ris dat hy net blesseard is. It is om samar te sizzen in ‘swart stikje yn de wet’.” Oftewel: Pieter van der Schoot was helemaal niet geblesseerd. Zijn maten waren simpelweg door de mazen der wet gekropen toen ze vernamen dat na die eerste omloop óf Tjisse Steenstra óf Marten Bergsma - want partuur 3 en partuur 4 - ‘vrij’ zou komen. En hoezeer het Pieter van der Schoot ook werd gegund, het ging in de Friese hoofdstad natuurlijk wel om de ‘pingels’.

Gedenkwaardig duel

Dat treffen tussen de nummer 3 en 4 op de lijst werd een gedenkwaardig duel omdat Bergsma op twee cruciale standen op overlopen werd betrapt. De tweede en laatste keer gebeurde dat met ‘alles aan de hang’ en dus was het direct over en sluiten. ,,It sil in millimeterke west hawwe moatten, mar blykber is dat genôch”, zo zei Berg- sma. „Ik ha der sel neat fan fernaam. Ik bin mei de bal dwaande en sit yn myn konsintraasje. Wat ik wol wit is dat it ien fan de soerste wizen is om derôf te gean. Folle leaver hie ik de bal fyftich meter bûten slein.”

Ondanks die teleurstelling - en tevens ietwat schuldbewust - antwoordde Bergsma de vraag van Kees van der Schoot en Van Zwieten om de ‘geblesseerde’ Pieter van der Schoot te komen vervangen toch volmondig met ‘ja’. Bergsma: ,,Fansels wolle je it graach mei je eigen maten winne. Dêr geane je foar. Mar slagget dat net en krije je in nije kâns, dan bin ik sportman genôch om alles wat ik ha ek te jaan. Ik kin net nét myn bêst dwaan.”

Uiteindelijk leidde dat, net als een dag eerder in Makkum waar hij was bijgeloot, naar de krans. De ‘directie’ van LKC had Bergsma blijkens de voorpagina van het programmablad ook graag tot koning willen kronen. ‘Koningsprijs: De zilveren WANDELBAL. Winnaar 2021 Marten Bergsma’, stond er. Per abuis uiteraard. Bergsma was in Leeuwarden titelverdediger. Als vervanger van Pieter van der Schoot - en dus niet deelnemer aan de eerste omloop - kon Bergsma reglementair echter niet meedingen naar die ereprijs. Een voetnoot, vond Bergsma. „Ik fyn it moai dat ik Kees en Menno helpe koe. En boppe alles giet it my om dy hage.”

Overigens: de koningstitel misstond Menno van Zwieten ook in het geheel niet. De Heerenvener redt zich prima in zijn nieuwe functie als achterinse en als tweede opslager is er in het gehele veld geen betere. Dat hij soms de indruk wekt op beslissende standen te blokkeren is misschien meer een schim van het verleden dan de naakte waarheid. Hoe het ook zij, vergeten is Van Zwieten de keren dat hij vorig seizoen een ‘zekere winst’ liet glippen zeker niet.

Sportieve revanche

Een van die keren was op de Rengersdag. En dus haalde Van Zwieten op Sonnenborgh sportieve revanche op zichzelf. Datzelfde gold trouwens ook voor Bergsma, want in de tweede omloop mocht hij ten tweede male die dag afvuren op het perk Renze Pieter Hiemstra en Hans Wassenaar. En nu kwam de Minnertgaster (zonder overlopen) wél als winnaar uit de strijd.

In de eindstrijd trof partuur Bergsma in André van Dellen, Jouke Bosje en Willem Heeringa onvoorziene opponenten. Die plek leek, vanwege een ‘droomloting’, immers gereserveerd voor het partuur Gert-Anne van der Bos, Taeke Triemstra en Erwin Zijlstra, de winnaars van ‘Bolsward’ een week eerder. Was het onderschatting? Of was het een totale off-day ? Feit was dat het trio na de eerste omloop met het schaamrood op de kaken afdroop. Een enkel bordje. Groter was de vangst tegen Youri de Groot, Hendrik Jan van der Velde en Jelte-Pieter Dijkstra niet geweest.

Dat de kampioenendoders een omloop later, in de partij om de premie of niets, zelf kansloos werden afgeserveerd is iets wat je vaker ziet op de kaatsvelden. Voor partuur Van Dellen was die zege niet alleen goed voor een finaleplaats, maar tevens werd daarmee een deelnamebewijs voor de PC veiliggesteld. En voor Van Dellen gold ook nog eens dat hij zeker was van zijn eerste punten in ‘it grutte spul’.

Uiteindelijk bleef trio Van Dellen in die eindstrijd op drie eersten staan. Toch had het partuur naast wilskracht ook klasse getoond. Zoals Van Dellen, met zes zitballen. En Bosje, met goed spel in het voorperk én op de boven. Maar bovenal straalde het trio plezier uit. ,,Wy dogge ús bêst en mear kinne wy net dwaan”, aldus Van Dellen (25). „Mei dy instelling begjinne wy oan de dei. Wol it net, dan wol it net en geane wy derôf. Mar wol it wol, dan geane wy der ek folle bak foar. Wy meitsje wille mei-inoar en dat docht fertuten.”


Prijswinnaars: 1. Marten Bergsma (Minnertsga), Kees van der Schoot (Sexbierum) en Menno van Zwieten (Heerenveen) (koning), 2. André van Dellen (Berltsum), Jouke Bosje (Leeuwarden) en Willem Heeringa (Tzummarum), 3. Haye Jan Nicolay (Britsum), Jelte Visser (Sexbierum) en Evert Pieter Tolsma (Winsum).

Eerste omloop: 1. Pieter van der Schoot (vervanger Enno Kingma), Kees van der Schoot en Menno van Zwieten - 2. Chris Wassenaar (vervanger van Jelle Attema), Gabe-Jan van Popta en Pieter Jan Leijenaar 5-3 en 6-4, 3. Tjisse Steenstra, Renze Hiemstra en Hans Wassenaar - 4. Marten Bergsma, Dylan Drent en Hendrik Kootstra 5-5 en 6-6 (partuur 3 wint), 5. Simon Zijlstra, Jelle Scharringa en Paulus Yde Walda - 6. André van Dellen, Jouke Bosje en Willem Heeringa 1-5 en 6-6, 7. Gert-Anne van der Bos, Taeke Triemstra en Erwin Zijlstra - 8. Youri de Groot, Hendrik Jan van der Velde en Jelte-Pieter Dijkstra 1-5 en 6-6, 9. Haye Jan Nicolay, Jele Visser en Evert Pieter Tolsma - 10. Elgar Boersma (vervanger van Peter van Zuiden), Allard Hoekstra en Laas Pieter van Straten 5-4 en 6-6. Tweede omloop: 1. Marten Bergsma c.s. - 3. Tjisse Steenstra c.s. 5-3 en 6-4, 6. André van Dellen c.s. - 8. Youri de Groot c.s. 5-1 en 6-0, 9. Haye Jan Nicolay c.s. staand nummer. Halve finale: 9. Haye Jan Nicolay c.s. - 1. Marten Bergsma c.s. 2-5 en 2-6, 6. André van Dellen c.s. staand nummer. Finale: 6. André van Dellen c.s. - 1. Marten Bergsma c.s. 3-6 en 2-6.