Demissionair minister-president Mark Rutte in debat over de toeslagenaffaire.

Commentaar: Val kabinet kans voor andere samenleving

Demissionair minister-president Mark Rutte in debat over de toeslagenaffaire. Foto: ANP

Het kabinet kwam maandag met een positieve mededeling voor veel mensen die hebben geleden onder de toeslagenaffaire. Alle schulden die gedupeerde ouders hebben bij overheidsinstanties zoals de fiscus worden kwijtgescholden, zo maakte staatssecretaris van Financiën Alexandra van Huffelen bekend.

Ook schulden bij andere instanties zoals het UWV, de Dienst Uitvoering Onderwijs en de Sociale Verzekeringsbank, worden geschrapt. Dat kon Van Huffelen nog niet eerder garanderen omdat het tijd kostte alle instanties op één lijn te krijgen. De Vereniging Nederlandse Gemeenten riep eerder haar leden al op schulden kwijt te schelden en die oproep onderschrijft de staatssecretaris. De bewindsvrouw vraagt ook private schuldeisers zoals energiebedrijven, banken en woningcorporaties openstaande schulden kwijt te schelden, maar hierover is geen zekerheid. De gesprekken lopen nog.

Eerder kwam de overheid al naar buiten met het voorstel om alle gedupeerden een bedrag van minimaal 30.000 euro te geven. Het kwijtschelden van schulden zorgt er mede voor dat mensen die hebben geleden onder de hardheid van de overheid niet direct deze bijdrage zullen kwijtraken aan schuldeisers. De bedoeling is dat iedere gedupeerde met een schone lei kan beginnen. Het voorstel om schulden kwijt schelden kwam waarschijnlijk niet geheel toevallig naar buiten aan de vooravond van het geplande debat van gisteren in de Tweede Kamer over de val het kabinet naar aanleiding van de toeslagenaffaire.

Is het ondersteunen van burgers door een stelsel van toeslagen wel zo’n goed systeem?

Het gaat hier om maatregelen die de overheid veel geld gaan kosten maar die recht doen aan de gedupeerden. Aan de andere kant blijven het lapmiddelen die groot onrecht moeten herstellen. En waarbij ook een nogal dociele volksvertegenwoordiging niet vrijuit gaat.

Belangrijk is dat er wordt geleerd over hoe de overheid met haar burgers omgaat. Daarnaast moet worden gekeken of het inrichten van de samenleving op een stelsel van toeslagen voor burgers wel zo’n handig systeem is. Het is wellicht beter om bijvoorbeeld kinderopvang helemaal door de overheid te laten bekostigen, zoals enkele partijen willen. Hierbij wordt gretig het woord ‘gratis’ in de mond genomen, maar niets is natuurlijk gratis. Burgers zullen hoe dan ook moeten betalen, in dit geval misschien via de belasting zoals in Scandinavische landen, maar er zou veel gedoe mee worden voorkomen.

Lees ook: De Haagse week: Een val die een andere overheid moet inluiden

Misschien kan de toeslagenaffaire politiek Den Haag stimuleren om ook eens een serieuze discussie te voeren over een basisinkomen voor iedere burger. Hieraan kleven waarschijnlijk (financiële) nadelen, maar de voordelen zijn ook aanzienlijk al was het alleen maar om de administratieve rompslomp te voorkomen en de neiging om tot in het oneindige burgers te controleren.

Reageren? hoofdredactie@frieschdagblad.nl